Şev Açısı Ne Demek
Şev açısı, kazdığınız çukurun kenarının düz zemine göre eğim derecesidir. Toprağı tam dik keserseniz kenar bir süre öyle durur, sonra aniden göçer. Açıyı yatıklaştırdıkça toprak daha uzun süre yerinde kalır. Kazıya başlamadan önce toprağın cinsine bakıyoruz, açıyı ona göre belirliyoruz. Killi toprak su alınca şişer ve kayar, kumlu toprak ise kendini hiç tutmaz, hemen akar. Kayalık zeminde açı daha dik tutulabilir ama kayada çatlak varsa orada da risk vardır, çatlağın yönünü de hesaba katmak gerekir.
Her zemin aynı açıyı kaldırmaz. Bir bahçede iki metrelik bir çukur sorun çıkarmazken, aynı derinlik killi bir yamaçta kolayca kayabilir. Bu yüzden şev açısını zeminin kendisine göre, sahada karar veriyoruz. Bu yüzden her kazı için ayrı değerlendirme yapıyoruz. Genel bir sayı vermek doğru olmaz. Deneyimli bir operatör bile açıyı sahada tekrar değerlendirir, ilk bakışta verdiği karar kazı sırasında değişebilir.
Eğimli Arazide Şev Nasıl Davranır
Yamaçta açtığınız çukurun bir yanı zaten eğimli gelir, şev hesabını buna göre yapmazsanız üst taraf aşağı kayar. Donmuş toprak ilkbaharda su tutar, bu su şevin kenarını yumuşatır ve kenar o dönem beklenmedik anda çöker. Sahaya gittiğimizde önce zemini elle ve gözle kontrol ediyoruz, kazı açısını o günün toprağına göre belirliyoruz, geçen aylardaki duruma göre değil.
Yamaç arazide su yönü de önemlidir. Yağmur ya da kar suyu çukura doğru akıyorsa şev daha çabuk yumuşar. Suyun yönünü değiştirecek küçük bir hendek bile şevi korumaya yardımcı olur. Bu küçük önlem, büyük bir göçüğü önceden durdurabilir.
Şevi Sağlam Tutmanın Yolu
Derin kazıda açıyı tek seferde dik tutmayın, kademeli ilerleyin. İki metreyi geçen kazılarda şevi basamaklandırmak, düz dik kesmekten daha güvenlidir. Kazı birkaç gün açık kalacaksa üstünü branda ile örtün, yağmur suyu şevi yumuşatmasın. Dar alanda ve komşu binaya yakın kazılarda şevi daha yatık tutmanızı öneririz, aksi halde yan baskı komşu temelini de etkiler.
Kazı açık kaldığı sürece şevi günlük kontrol etmek gerekir. Küçük bir çatlak, kenarda ince bir yarık, büyük bir göçüğün habercisi olabilir. Bunu gördüğünüzde kazıyı o anda durdurun.
Kazıya Başlamadan Ne Hazırlanır
Kazıya girmeden önce sahayı gezip komşu yapılara ve varsa alttaki boru ya da kabloya bakıyoruz. Böylece kazı sırasında sürprizle karşılaşmayız. Toprağın nereye taşınacağına da önceden karar verin, çukurun kenarında yığın kalmasın. Hava durumuna da göz atın, yağmur bekleniyorsa branda ve tahliye için küçük bir kanal önceden hazır olsun. Bu hazırlık her kazıda işe yarar; küçük bir bahçe düzenlemesi de büyük bir temel kazısı da aynı dikkati ister.
En Sık Yapılan Hata
En sık gördüğümüz hata, kazılan toprağı çukurun kenarına yığmaktır. Bu, kenara ek yük bindirir ve şevi aşağı çeker. Kazı toprağını çukurdan uzağa taşıyın, kenarı boş bırakın. İkinci bir hata da kazıyı bitirip şevi olduğu gibi aylarca açık bırakmaktır. Zaman geçtikçe yağmur ve kar şevi zayıflatır, en sağlam görünen kenar bile zayıflar. Üçüncü sık hata, şevin üstüne ağır malzeme ya da makine park etmektir, bu da aynı şekilde kenarı aşağı iter.
Profesyonel Destek Ne Zaman Gerekir
Kazı derinleştikçe ya da zemin suya yakınsa şevi gözle ayarlamak yetmez, destek duvarı ya da iksa gerekebilir. Bu kararı sahada zemine bakarak veriyoruz, her arazi aynı açıyla kazılmaz. Kazı ve dolgu işleriniz için hafriyat hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Zeminle ilgili başka bir sorunla karşılaşırsanız zemin kayalık çıkarsa ne olur yazımıza da bakabilirsiniz. Kazı planınızı oturttuktan sonra bize ulaşın, sahayı birlikte değerlendirelim.