İş makinesi kiralarken çoğu kişi önce fiyata bakar, sözleşmeye bakmaz. Oysa makine sahaya girdikten sonra bir sorun çıkarsa kağıda ne yazıldığı belirler: kim öder, kim sorumlu olur. Bu konu hem evinin bahçesini düzenletecek bir vatandaşı hem büyük bir inşaatı yürüten müteahhidi ilgilendirir. İkisi de aynı soruyu sorar: makine sahada beklediğim gibi çalışmazsa ne olacak?
Sözleşmede Hangi Bilgiler Açık Yazılmalı
Sözleşmede makinenin markası, modeli, kiralama süresi ve günlük çalışma saati net yazılmalı. Biz her kiralamada teslim tarihini, yakıt durumunu ve makinenin sayaçtaki çalışma saatini baştan not ediyoruz. Siz de sözlü anlaşmaya güvenmeyin. Sahada bir anlaşmazlık çıktığında elinizde kağıt yoksa karşı taraf sözünü değiştirebilir. Fiyatın saat üzerinden mi gün üzerinden mi hesaplandığını da sözleşmeye yazın, aksi halde iş uzadığında fatura tartışmalı çıkar. Makinenin hangi iş için kullanılacağı da yazıya geçsin. Bir makineyi amacı dışında zorlarsanız arıza çıkar, sonra kim sorumlu diye tartışma başlar. Sözleşmeyi imzalamadan önce baştan sona okuyun, anlamadığınız bir madde varsa sorun. Anlaşmazlıkların çoğu, taraflardan biri sözleşmeyi okumadan imzaladığı için çıkar.
Operatörlü mü Operatörsüz mü, Sorumluluk Kimde
Makineyi operatörlü kiralıyorsanız kazadan kimin sorumlu olacağı sözleşmede yazsın. Operatörsüz kiralamada ise makineyi kullanacak kişinin ehliyeti ve tecrübesi sizin sorumluluğunuzdadır. Bu farkı bu yazımızda daha ayrıntılı anlattık. Biz operatörsüz teslimde makinenin çalışır durumda olduğunu tutanakla kayıt altına alıyoruz. Böylece iade sırasında hangi arızanın nereden çıktığı tartışılmaz. Operatör sahayı tanımıyorsa ya da deneyimsizse iş yavaşlar, bazen hasar bile çıkar. Dar ve eğimli arazide operatörlü kiralama bu yüzden daha güvenli bir seçimdir.
Küçük İş İçin de Sözleşme Gerekir mi
Bazı okuyucu sadece kısa bir iş için makine kiralayacağını düşünüp sözleşmeyi gereksiz görür. Oysa iş küçük olsa da makine büyük bir ekipmandır, kısa sürede de hasar çıkabilir. Biz kısa süreli kiralamalarda da aynı tutanağı tutuyoruz, iş büyüklüğüne göre ayrım yapmıyoruz. Siz de işin küçüklüğüne bakıp sözleşmeyi atlamayın. Kısa işte anlaşmazlık çıkınca elinizde kanıt olmaz, büyük işte olduğu kadar zor duruma düşersiniz.
Erzurum'da Buna Dikkat
Erzurum'da kış erken bastırır. Teslim tarihini "hava izin verirse" diye bırakmayın, net bir gün yazın. Dar sokakta çalışacaksanız makinenin sahaya nasıl gireceğini sözleşmeden önce konuşun. Bazı mahallelerde büyük makine kendi başına giremiyor, düşük yükleyiciyle taşınması gerekiyor. Bu maliyeti sonradan tartışmak işi günlerce geciktirir ve kısa kış sezonunda kaybedilen her gün geri gelmez.
Hasar ve Sigorta Durumu Sözleşmede Yazsın
Makine çalışırken bir arıza ya da hasar olursa kim öder, bu önceden netleşmeli. Biz kiraya çıkardığımız makinelerin durumunu teslimden önce birlikte kontrol ediyoruz. Siz de makineyi teslim alırken üzerindeki çiziği ya da hasarı fotoğraflayın. Teslimden önce çekilmeyen bir fotoğraf, iade sırasında işinize yaramaz. Hasarın normal kullanımdan mı dikkatsiz kullanımdan mı kaynaklandığı da ayrı bir konudur, bunu da sözlü değil yazılı netleştirin. Sigorta kapsamı varsa hangi durumları kapsadığını önceden sorun, sonradan öğrenmek sizi zor durumda bırakır.
Kiralamadan Önce Ne Hazırlanmalı
Makine gelmeden sahayı hazırlayın. Giriş yolu açık olsun, makinenin çalışacağı alan belli olsun. Hangi iş için kullanılacağını operatöre önceden anlatırsanız makine ilk günden verim verir. Sahada elektrik hattı, su borusu ya da başka bir tesisat geçiyorsa bunu önceden belirtin, kazı sırasında sürpriz bir hasar çıkmasın. Makinenin sahaya giriş çıkış güzergahını da önceden netleştirin, böylece ilk gün zaman kaybı olmaz. Günlük mi süreli mi kiralamanız gerektiğine karar veremediyseniz bu konuyu ayrı yazdık.
Teslim ve İade Şartı Net Olsun
İş bittiğinde makineyi teslim ederken yakıt seviyesini ve saat sayacını tutanağa geçirin. Bu kayıt olmazsa kiralama bitiminde "makine bu haldeydi" tartışması çıkar, iki taraf da zor durumda kalır. İade sırasında makinede küçük bir arıza fark ederseniz bunu hemen bildirin, sonradan söylemek anlaşmazlığı çözmez.
Sözleşme uzun gelebilir ama her maddesi ileride çıkabilecek bir tartışmayı önceden kapatır. Biz iş makinesi kiralama hizmetimizde sözleşmeyi teslimden önce birlikte okuyup imzalıyoruz; aklınıza takılan bir şey varsa /iletisim üzerinden bize sorabilirsiniz.