Dolguda kullanılacak toprak, kazıdan çıkan toprakla aynı olmak zorunda değil. Zeminin taşıma gücü hangi toprağın kullanılacağını belirler. Yanlış toprakla yapılan dolgu zamanla çöker, üstündeki yapı bundan etkilenir. Dolgu yaptıracaksanız bu seçimi işin en başında netleştirmek, sonradan sökül-tak yapmaktan daha az zaman alır.
Dolguya Hangi Toprak Uygun
Dolgu için en uygun toprak, içinde organik madde ve kil az olan, iyi sıkışan topraktır. Kumlu-çakıllı toprak suyu hızlı boşaltır ve zamanla oturmaz. Biz dolgu yapılacak sahada önce toprağı elden geçiriyoruz; taş, kök ve moloz varsa ayıklıyoruz. Siz de dolgu malzemesini seçerken içine ne karıştığına bakın, göz kararı almayın. Toprağın iyi sıkışıp sıkışmadığını avucunuzda sıkarak anlayabilirsiniz; elinizde top gibi kalıyorsa kil fazladır, dağılıyorsa kumlu bir karışımdır. Bitki kökü ve organik atık içeren toprak zamanla çürür, içinde boşluk bırakır; bu yüzden bahçe toprağını ya da üst toprak tabakasını dolguya katmıyoruz.
Kazı Toprağı Dolguda Kullanılır mı
Kazıdan çıkan toprak her zaman dolguya uygun değildir. Killi ve yumuşak toprak su tuttuğu için zamanla çöker, üzerine yapılan döşeme ya da yol çatlar. Bu tür toprağı dolguda kullanmak yerine başka bir sahaya taşıyoruz; kazı toprağının nereye gittiğini bu yazımızda anlattık. Kazı toprağının dolguya uygun olup olmadığını anlamak için havalar kurakken bir kısmını elinizde yoğurmayı deneyin; yapışkan ve ağır kalıyorsa killi topraktır, dolguda sorun çıkarır. Taşlı ve kumlu kazı toprağı genelde dolguya elverişlidir, biz böyle bir toprağı sahada tekrar kullanmayı tercih ediyoruz.
Dolgu Öncesi Ne Hazırlanmalı
Dolguya başlamadan önce sahanın zeminini biz temizliyoruz: üstteki ot, kök ve eski moloz kalkmalı, yoksa üstüne dökülen toprak zamanla çöker. Siz dolgu yaptıracağınız alanın büyüklüğünü, eğimini ve üstüne ne inşa edileceğini önceden belirleyin; bu bilgi hangi toprağın ve hangi makinenin kullanılacağını değiştirir. Biz sahaya gitmeden önce bu soruları soruyoruz, çünkü yanlış malzemeyle başlayan iş yarıda değişmiyor.
Erzurum'da Buna Dikkat
Erzurum'da dolgu işini soğuklar bastırmadan bitirmek gerekir. Donmuş toprak iyi sıkışmaz, üstüne beton ya da döşeme döküldüğünde ilkbaharda zemin oturur. Eğimli arazide dolguyu kat kat yapıp her katı sıkıştırmak gerekir; aceleyle tek seferde dökülen dolgu yağmurda kayabilir. Şehrin eğimli mahallelerinde dolgu toprağı yağmur ve kar suyuyla birlikte aşağı kayabilir. Biz eğimli arazide dolgunun kenarına basit bir destek bırakmayı öneriyoruz, düz sahada buna çoğu zaman gerek kalmıyor.
Dolgu Yaparken Sık Yapılan Hata
En sık görülen hata, dolguyu tek seferde yüksek dökmektir. Toprak ince katlar halinde dökülüp sıkıştırılmalı. Aceleyle yapılan dolgu üstte sağlam görünür ama altında boşluk kalır, zamanla çöker. Bu hatayı en çok kendi imkanıyla dolgu yaptıran kişilerde görüyoruz; biz sahada katları ince tutmayı ve her katı sıkıştırmayı öneriyoruz. İşi biraz uzatsa da sonradan çökme riskini ortadan kaldırır.
Sıkıştırma Neden Bu Kadar Önemli
Sıkıştırma yapılmayan dolgu, üzerine ne inşa ederseniz onu taşımaz. Biz sahaya göre silindir ya da plaka sıkıştırıcı kullanıyoruz; dar alanlarda plaka daha pratik çalışıyor. Siz dolgu yaptıracağınız sahanın büyüklüğünü ve zeminin ne taşıyacağını önceden söylerseniz doğru malzeme ve doğru sıkıştırma seçilir. Sıkıştırma yapılırken toprağın nem oranı da önemlidir; çok kuru toprak iyi sıkışmaz, çok ıslak toprak da altında su tutar. Siz dolgu yaptıracağınız zaman toprağın ne kadar nemli olduğunu da bize sorun, doğru zamanda doğru nemde çalışmak sonucu değiştirir.
Dolgu ve hafriyat işinizle ilgili toprağın sahanıza uygun olup olmadığını görmek isterseniz /iletisim üzerinden bize yazabilirsiniz.