Kazı sırasında kök ya da eski bir temel çıkarsa iş durmaz, sadece yavaşlar. Büyüklüğüne göre birkaç saat ya da birkaç gün ekstra gider. Biz bu sürprizle karşılaşınca önce ne olduğuna bakarız, sonra devam ederiz.
Kök Çıkınca Kazı Neden Yavaşlar
Kazı sırasında kepçe bazen beklenmedik bir şeye çarpar: kalın bir ağaç kökü. Kök toprağın içinde dallanır, tek kovada çıkmaz. Kepçe aynı yere birkaç kez döner, kökü parça parça söker. Küçük bir kökse bu iş birkaç dakika sürer. Geniş ve derin bir köke takılırsak yarım gün gidebilir. Çam kökü kavak köküne göre daha sert çıkar, sökümü daha çok vakit alır.
Biz saha başında toprağın üstüne bakıp kökün büyüklüğünü tahmin ederiz. Kesin cevabı yine de kazı verir. Eski bir bahçe arazisinde ya da büyük bir ağacın kesildiği yerde bu sürprizle daha sık karşılaşırız. Kök kuruduysa parçalanması kolaylaşır, tazeyse direnir.
Eski Temel ya da Duvar Çıkarsa
Erzurum'un eski mahallelerinde bir arsanın altında önceki yapıdan kalma taş bir temel ya da duvar parçası çıkabilir. Kazı o temele dayanınca kepçenin dişi kayar, ilerleme durur. Eski taş temel çoğu zaman betondan daha sert çıkar. Bazen temelin yanında eski bir rögar ya da kanal borusu da çıkar, bu da ayrı bir karar ister.
Böyle bir engelle karşılaşınca önce büyüklüğüne bakarız. Küçükse kırıp çıkarırız. Geniş bir temelse yeni yapının planını biraz kaydırmak daha hızlı olabilir. Bu kararı sahada, sizinle konuşarak veririz. Temeli görmeden hangi yolun daha hızlı olduğunu kestiremeyiz. 
Bunun Süreye ve İşe Etkisi
Kök ya da eski temel çıkması, hafriyat süresini uzatan sebeplerden biridir. Ek bir ekipman, örneğin hidrolik kırıcı, gerekebilir. Bu da işçilik süresini etkiler. Hafriyat fiyatını belirleyen etkenlerden biri de budur: sahanın altında ne çıkacağı önceden tam bilinmez. Küçük bir kökle karşılaşan bir kazı aynı gün biter, büyük bir temelle karşılaşan kazı ek bir gün ister.
Erzurum'da Buna Dikkat
Burada kazı için elimizde geniş bir zaman yok. Don başlamadan işi bitirmemiz gerekiyor. Kökle ya da eski duvarla uğraşmak bir iki gün alır, bu da takvimi sıkıştırır. Erken başlayan bir kazı bu sürprize zaman bırakır. Geç başlayan bulamaz, kışa yarım kalır.
Dar bir sokakta bu iş daha da yavaşlar. Kepçeyi döndürecek alan azsa kökü ya da taşı el aletiyle söküp dışarı taşımak gerekebilir. Bunu da kazıya başlamadan konuşuruz.
Sık Yapılan Hata
En sık gördüğümüz hata, kazı takvimini dakika dakika planlamak. Arsanın altını görmeden böyle bir plan kurmayız. Bir gün pay bırakmayan bir program, kökle ya da taş temelle karşılaşınca baştan bozulur. Bu yüzden kazı süresini bir aralık olarak söyleriz, tek gün olarak değil.
Eski yapı kalıntısını küçük görüp üstünü kapatmak da benzer bir hata. Görünmeyen bir temel parçasının üstüne dolgu atarsanız zemin ileride çöker. Çıkan her engeli, küçük de olsa, önce değerlendiririz, üstünü sonra örteriz.
Siz Ne Yapmalısınız
Kök ya da eski temel toprağın üstünden anlaşılmaz, kazı başlamadan kesin bilinmez. Siz bize arsanın geçmişini anlatın: önceden ev var mıydı, yıkıldıysa ne zaman, bahçede büyük bir ağaç kesilmiş miydi. Komşu arsalarda yıkılmış bir yapı olduğunu biliyorsanız bunu da söyleyin, sınır çizgisine yakın bir temel ihtimalini artırır. Bu bilgi kazı gününde elimizi hızlandırır.
Su çıkması da buna benzer bir sürpriz, kazıyı farklı bir sebeple uzatır. İkisinde de doğru ekipman ve doğru sıra kaybedilen günü azaltır. Sürpriz çıksa da çıkmasa da kazıyı plana göre değil, sahayı gördükten sonra netleşen bir takvimle yürütürüz.
Arsanızı görüp hafriyat işini nasıl planlayacağımızı konuşmak isterseniz bize ulaşın.